0 Ευθανασία, αυτοκτονία ή δολοφονία;

Η ταινία:                                 You Don't Know Jack
2010

Η αλήθεια: Μάθετε για την ευθανασία.


Σκηνοθεσία: Barry Levinson
Σενάριο: Adam Mazer
Πρωταγωνιστούν: Danny Huston, Al Pacino, Susan Sarandon, John Goodman, Brenda Vaccaro
Είδος: Βιογραφική- Δράμα

Για να μην προσβάλουμε το τέρας υποκριτικής Αλ Πατσίνο, ας πούμε ότι είχε πάει διακοπές από το 2002(Insomnia), με ένα μικρό διάλειμμα για το Righteous Kill(2008) κι επέστρεψε το 2010 με το υπέροχο «You don’t know Jack», σηματοδοτώντας μια νέα απαρχή της καριέρας του. Με σκηνοθέτη τον Barry Levinson, που ανήκει στην ίδια κατηγορία με τους ηθοποιούς του και μετά από αριστουργήματα όπως τα Rain Man και Sleepers δεν αμφισβητούμε ότι πρόκειται για μια εξαίρετη παραγωγή. Άσχημο σχόλιο έχω να κάνω μόνο πάνω στο περουκίνι με το οποίο κυκλοφορεί ο Danny Huston κατά τη διάρκεια της τηλεταινίας, αφαιρώντας του πολλά από την χλιδή ενός δικηγόρου ή και υποψήφιου πολιτικού προσώπου. Είναι το απόλυτο μείον της ταινίας. Στον τελευταίο του ρόλο, ο βραβευμένος με Oscar (Scent of a Woman), Αλ Πατσίνο, γίνεται ο Δρ Jack Kevorkian για μια ταινία του τηλεοπτικού δικτύου HBO. Το 1990, ο 61 ετών, πρώην παθολόγος Jack Kevorkian, εξέπληξε τον κόσμο καθώς πήρε την πρωτοβουλία να εκτελέσει ευθανασία σε έναν ασθενή που βρισκόταν στο τελευταίο στάδιο της ασθένειάς του. Βοηθούμενος από τον πιστό του φίλο του Neal Nicol και την μεγαλύτερη αδελφή του Margo , ο Kevorkian άρχισε τις συμβουλευτικές επισκέψεις προς ένα ευγνώμον και συνεχώς αυξανόμενο πελατολόγιο. Κερδίζοντας την υποστήριξη της ακτιβίστριας, Janet Good, στην κοινωνία του Hemlock, υπέστη την οργή του εισαγγελέα της περιοχής και ο κακόφημος γιατρός άρχισε έναν πόλεμο των ΜΜΕ με επικές δικαστικές μάχες, υπερασπιζόμενος το δικαίωμα ενός ασθενή να πεθάνει.

Jack Kervokian

Margo Janus 

Geoffrey Fieger

Neal Nicol

Janet Good

Ο φάκελος του Jack Kervokian 

Ημερομηνία γέννησης: 26-Μαΐου-1928

Τόπος γέννησης: Πόντιακ, ΜΙ

Γένος: άρρεν

Θρησκεία: άθεος

Φυλή: καυκάσιος

Σεξουαλικές προτιμήσεις: Straight

Επάγγελμα: γιατρός, ακτιβιστής

Οικογενειακή κατάσταση: άγαμος

Εθνικότητα: αμερικανική

Σύνοψη: προτροπή ευθανασίας

Αδέρφια: Flora Holzheimer, Margo Janus

Πανεπιστήμιο: Ιατρική σχολή, πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν(1952)

Ασθένειες: ηπατίτιδα C, αρθρίτιδα, διαβήτης

Ο Δρ Jack Kevorkian είναι περισσότερο γνωστός ως " Ο Δρ Θάνατος" από το 1956, όταν πραγματοποίησε μια μελέτη φωτογραφίζοντας τα μάτια ασθενών την ώρα που πέθαιναν. Τα αποτελέσματα εδραίωσαν την φαινόμενο ότι τα αιμοφόρα αγγεία στην περιοχή των κερατοειδών χιτώνων, συστέλλονται και γίνονται αόρατα καθώς η καρδιά σταματά. Σε ένα έγγραφο του 1958, πρότεινε οι θανατοποινίτες τρόφιμοι των φυλακών να υφίστανται ευθανασία και να συλλέγονται τα όργανά τους ενώ το 1960, πρότεινε να χρησιμοποιούνται για ιατρικά πειράματα. Οι φρικιαστικές του μελέτες συνεχίστηκαν και το 1961 εκδίδει άρθρο στην ιατρική εφημερίδα κλινικής παθολογίας, περιγράφοντας τα πειράματα μετάγγισης αίματος από πτώματα σε ζωντανούς ασθενείς. Το 1989, ένας τετραπληγικός, ανήμπορος να σκοτώσει μόνος του τον εαυτό του(αυτοκτονία) ζήτησε δημοσίως βοήθεια(δολοφονία ή ευθανασία) και ο Δρ Kevorkian ξεκίνησε την επιχείρηση μιας σειράς αυτοκτονιών. Αλλά ένας διαφορετικός ασθενής, ο Janet Adkins, 54 χρονών με Alzheimer' s, ήταν αυτός στον οποίο δοκιμάστηκε για πρώτη φορά η συσκευή του γιατρού. Λειτούργησε. Ο Kevorkian πρόσφερε τις υπηρεσίες του παντελώς δωρεάν σε περισσότερους μάλλον από 45 ικανοποιημένους πελάτες.

Από τον Δρ Θάνατο δεν έλειπαν και οι καλλιτεχνικές ανησυχίες. Το 1970 εγκαταλείπει την παθολογία και ταξιδεύει στην Καλιφόρνια όπου επενδύει όλες του τις οικονομίες στην παραγωγή μιας ταινίας βασισμένη στον «Μεσσία» του Handel. Χωρίς διανομέα η όλη απόπειρα αποτυγχάνει παταγωδώς. Είναι μουσικός και συνθέτης τζαζ. Το «Kevorkian Suite: A Very Still Life» ήταν ένα CD περιορισμένης κυκλοφορίας του 1997 που πούλησε 5000 αντίγραφα. Είναι επίσης ζωγράφος. Η δουλειά του τείνει να χαρακτηριστεί γκροτέσκ και ίσως γκορ καθώς ζωγραφίζει μερικές φορές ακόμα και με το αίμα του. Το 1997, εντούτοις, το αμερικανικό ανώτατο δικαστήριο εξέδωσε απόφαση ότι οι Αμερικανοί που θέλουν να τερματίσουν τη ζωή τους, αλλά είναι φυσικά ανίκανοι να το κάνουν, δεν έχουν κανένα συνταγματικό δικαίωμα για ευθανασία. Ο Kevorkian καταδικάστηκε σε 10-25 έτη στη φυλακή, αλλά πήρε αναστολή το 2007, εξαιτίας της άσχημης κατάστασης της υγείας του.

Κατά τη διάρκεια μιας πρόσφατης συνέντευξης ο Al Pacino δήλωσε ότι δεν επιφέρει καμία γνώμη πάνω στις πρακτικές του Δρ Kervokian και ότι γνώμη έχει θα την διαφυλάξει για την προσωπική του ζωή. Εμένα έχει αρχίσει να με ενοχλεί η εμμονή των «θεωρητικά» διανοιών ότι είναι τα τέλεια όντα και οι απόψεις τους πρέπει να υπακούονται. Το έκανε ο Αϊνστάιν, το κάνει ο γιατρός και ποιος ξέρει ποιοι θα ακολουθήσουν. Ο Αϊνστάιν ήταν ένας εξαίρετος μαθηματικοφυσικός, βιολιστής, ποδηλάτης κλπ αλλά ήταν κι αυτός που κατασκεύασε εξελιγμένα οπλικά συστήματα και τα τέσταρε με εκατομμύρια θύματα, προς τέρψιν της περιέργειάς του. Το να αυθαιρετούν οι πλούσιοι είναι ρατσιστικό αλλά το να αυθαιρετούν οι «έξυπνοι» είναι άκρως απειλητικό κι επικίνδυνο. Είμαι υπέρ της ευθανασίας γιατί είναι κρίμα να ταλαιπωρείται ο σύγχρονος άνθρωπος για να πλουτίζουν οι φαρμακοβιομηχανίες, είμαι κατά γιατί δεν θεωρώ ότι είμαστε ακόμα έτοιμοι να την αντιμετωπίσουμε νομικά ή ψυχικά. Δεν σχολιάζω περαιτέρω την ταινία γιατί είναι καινούρια και δεν θέλω να χαρακτηριστώ ωμή σποιλερατζού! Η ταινία ακολουθεί αρκετά ντοκιουμενταριστική αφήγηση οπότε θα σας λυθούν όλες οι απορίες σχετικά με τη ζωή του Δρ Θάνατου.

Ο θεσμός της ευθανασίας σε διάφορες χώρες...

Αλβανία: η ευθανασία νομιμοποιήθηκε το 1999. 

Αυστραλία: Το 1995 η ευθανασία νομιμοποιήθηκε στο Βόρειο Διαμέρισμα.

Βέλγιο: Το Κοινοβούλιο νομιμοποίησε την πρακτική της ευθανασίας στα τέλη Σεπτεμβρίου του 2002.

Ελβετία: Παραμένουν απαγορευμένες όλες οι μορφές ευθανασίας μεταξύ των οποίων και η θανατηφόρα ένεση. Η ελβετική νομοθεσία ορίζει μόνο την προμήθεια μέσων για να διαπράξει κανείς αυτοκτονία.

Ηνωμένο Βασίλειο: Η ευθανασία είναι παράνομη.

ΗΠΑ: Σε περισσότερες από τις πολιτείες η ευθανασία απαγορεύεται.

Ιαπωνία: Δε διαθέτει επίσημους νόμους για την ευθανασία.

Ιρλανδική Δημοκρατία: Η ευθανασία είναι παράνομη.

Λουξεμβούργο: Η ευθανασία νομιμοποιήθηκε με νομοσχέδιο που ψηφίστηκε από το κοινοβούλιο στις 20 Φεβρουαρίου του 2008 και η επίσημη έγκρισή του έγινε στις 16 Μαρτίου του 2009.

Ολλανδία: Το 2002 η χώρα νομιμοποίησε την ευθανασία, ανάμεσα στα άλλα και με τη μορφή της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας από γιατρό.

Ταϊλάνδη: Στις 20 Μαρτίου του 2007 τέθηκε σε ισχύ Πράξη για την Εθνική Υγεία, στην οποία περιγράφονται οι όροι υπό τους οποίους επιτρέπεται η ευθανασία.

6 Ναζιστικά πειράματα σε ένα χωριό της Βραζιλίας…

Η ταινία:                                The boys from Brazil

1978

H αλήθεια: Μην υποτιμάτε τα πειραματόζωα γιατί μπορεί να είστε κι εσείς οι ίδιοι!

Σκηνοθεσία: Franklin J. Schaffner

Σενάριο: Ira Levin (novel), Heywood Gould

Πρωταγωνιστούν: Gregory Peck, Laurence Olivier, James Mason, Lilli Palmer, Jeremy Black

Είδος: Δράμα - Θρίλερ

   Το 1978 κυκλοφόρησε μια ταινία που προκάλεσε αίσθηση με τίτλο "The boys from brazil". Mια ταινία βασισμένη εν μέρει σε αληθινά γεγονότα που όπως όλα δείχνουν ξεκινάνε δεκαετίας πίσω απ' τις μέρες μας. Η ταινία με την συνδρομή μεγάλων συντελεστών όπως ο Gregory Peck και φυσικά ο Laurence Olivier , αποτέλεσε αναμφισβήτητα επιτυχία κερδίζοντας τρεις υποψηφιότητες για όσκαρ. Η ταινία αφορά έναν αξιωματικό και ιατρό των SS, Γιόζεφ Μένγκελε, του οποίου έγγραφα βρέθηκαν σε σοφίτα, 65 χρόνια μετά από το κλείσιμο του ναζιστικού στρατοπέδου Άουσβιτς. Ο Γιόζεφ Μένγκελε, ήταν διαβόητος γιατρός του Γ. Ράιχ για τα φριχτά πειράματά που έκανε σχετικά με τα δίδυμα. 280 έγγραφα βρέθηκαν κατά τη διάρκεια ανακαινίσεων σε ένα σπίτι στην πόλη Όσβιετσιμ, η οποία κατά τη διάρκεια του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου ήταν υπό γερμανική κατοχή. Βρέθηκαν και άλλα έγγραφα που αφορούν τον Βίκτορ Καπέσιους, τον φαρμακοποιό του Άουσβιτς που πραγματοποίησε φαρμακευτικά πειράματα σε κρατούμενους, καθώς και τον προκάτοχό του τον Άντολφ Κρέμερ. Στην ταινία, μεταφερόμαστε λίγα έτη μετά την λήξη του πολέμου, στη Βραζιλία, όπου έχει καταφύγει ο γιατρός σπέρνοντας παντού κλωνοποιημένους Χίτλερ, ως αποτέλεσμα των πειραμάτων του. Ο Laurence Olivier ενσαρκώνει έναν κυνηγό των ναζί, που ανακαλύπτει τον Mengele σε ένα αγρόκτημα στην Πενσυλβανία, οδηγώντας το πρωταγωνιστικό καστ σε ένα δραματουργικό χορευτικό προς το θάνατο. Η ταινία εστιάζει περισσότερο στο μυστήριο παρά στο θρίλερ καταφέρνοντας να εξιτάρει την αγωνία μας στο τέρμα. Κάποιοι βιάστηκαν να χαρακτηρίσουν την ταινία επιστημονικής φαντασίας εδώ όμως θα παρουσιάσουμε πόση δόση αλήθειας υπάρχει στην ιστορία. Το απόλυτο μήνυμά της πάντως είναι ανθρωπιστικό, η κατοχύρωση της ελεύθερης βούλησης του κάθε ατόμου καθώς κατευθυνόμαστε σε ένα όλο και πιο αβέβαιο, για την ανθρωπότητα, μέλλον.

   Μια μικρή κωμόπολη στη Βραζιλία σημειώνει ρεκόρ γεννήσεων διδύμων με ξανθά μαλλιά και γαλανά μάτια. Η παραδοξότητα αυτή οφείλεται στη δράση του Γιόζεφ Μένγκελε, του γιατρού του Άουσβιτς, υποστηρίζει ο Αργεντινός ιστορικός, Jorge Camarasa .Το Καντίντο Γκοντόι είναι σήμερα μια κωμόπολη 7.000 κατοίκων στην πλούσια Νότια Βραζιλία, δυτικά του Πόρτο Αλέγκρε, κοντά στα σύνορα με την Παραγουάη. Φημίζεται για τα πολύ υψηλά ποσοστά μονοζυγωτικών διδύμων (είναι τα αδέλφια που προέρχονται από το ίδιο ωάριο και μοιάζουν σαν δυο σταγόνες νερό), σε σημείο που την αποκαλούν «η πόλη των διδύμων». Σήμερα υπάρχουν στο Καντίντο Γκοντόι γύρω στα 100 ζευγάρια δίδυμων αδελφών. Είναι σχεδόν όλα ξανθά με γαλάζια μάτια, αλλά ως εδώ δεν υπάρχει κάτι το παράξενο, δεδομένου ότι το Καντίντο Γκοντόι ιδρύθηκε ως αγροτικός οικισμός από μια ομάδα Γερμανών. Αυτό που ανέκαθεν εντυπωσίαζε τους ερευνητές και τους χρονικογράφους είναι ο αριθμός τους. Υπολογίζεται ότι στο Καντίντο Γκοντόι, σε μερικές περιόδους της ιστορίας του, μία κύηση στις πέντε κατέληγε σε γέννηση διδύμων, ενώ η στατιστική λέει πως θα έπρεπε να είναι μία στις ογδόντα.

Mια σύγχρονη φωτογραφία από το ετήσιο φεστιβάλ διδύμων
που γίνεται στην μικρή επαρχιακή πόλη όπου φέρεται να έδρασε ο Μένγκελε.

   Σύμφωνα με τον Αργεντινό ιστορικό, η αιτία αυτής της παραδοξότητας ονομάζεται Γιόζεφ Μένγκελε. Πρόκειται για τον ναζιστή εγκληματία που, αφού έκανε φρικτά πειράματα στους εγκλείστους του Άουσβιτς, διέφυγε πρώτα στο Μπουένος Άιρες, μετά στην Παραγουάη και τέλος στη Νότια Βραζιλία, όπου πέθανε το 1979. Ο Χόρχε Καμαράσα ακολούθησε για χρόνια τα ίχνη του γιατρού του Άουσβιτς και στο βιβλίο του υποστηρίζει πως το Καντίντο Γκοντόι υπήρξε, στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, το «εργαστήριο» στο οποίο ο Μένγκελε συνέχισε πειράματα τεχνητής γονιμοποίησης που είχε αρχίσει είκοσι χρόνια νωρίτερα στο στρατόπεδο συγκέντρωσης. Ο Καμαράσα θυμίζει ότι ο Χίτλερ είχε αναθέσει στον Μένγκελε να ανακαλύψει μέσω ποιου γενετικού μηχανισμού δημιουργούνται δίδυμοι με στόχο να αυξηθεί η γεννητικότητα των «αρίων».

Oι δίδυμοι της Βραζιλίας.

   Aρχικά, ο Γιόζεφ Μένγκελε, απέκτησε κακή φήμη επειδή υπήρξε ένας από τους παθολόγους των SS που επόπτευαν την επιλογή των φυλακισμένων, για το ποιος θα πεθάνει και ποιος θα εξαναγκαστεί σε εργασία. Μια φορά, χάραξε μια οριζόντια γραμμή στον τοίχο του τμήματος παίδων στα 150 εκατοστά ύψος από το πάτωμα και έστειλε τα παιδιά, των οποίων κεφάλια δεν θα μπορούσαν να φθάσουν στη γραμμή, στο θάλαμο αερίων. Είχε, ένα βλέμμα που φώναζε «Είμαι η δύναμη», λέει ένας επιζόντας. Όταν αναφέρθηκε ότι ένα φορτίο αιχμαλώτων είχε μολυνθεί ψείρες, ο Mengele δηλητηρίασε με αέρια και τις 750 γυναίκες που υπήρχαν σε αυτό. Παρ’ όλ’ αυτά είναι πολύ πιο περιβόητος για την εκτέλεση φρικιαστικών ανθρώπινων πειραμάτων στους τροφίμους των στρατοπέδων, στα οποία τον αποκαλούσαν «άγγελο του θανάτου». Τον Ιανουάριο του 1937, στο ίδρυμα Κληρονομικής Βιολογίας και Φυλετικής Υγιεινής στη Φρανκφούρτη, έγινε βοηθός του Δρ. Otmar Freiherr von Verschuer, γνωστού για την έρευνά του στη γενετική με ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον στα δίδυμα. Από αυτήν τη συνεργασία πιθανώς ο Mengele ανέπτυξε το πάθος του για τη μελέτη των διδύμων. Επιπλέον, ο Mengele μελέτησε με τους Theodor Mollison και Eugen Fischer, οι οποίοι είχαν συμμετάσχει σε ιατρικά πειράματα στη φυλή Herero της Ναμίμπια. Το 1937, ο Mengele κατατάχθηκε στο ναζιστικό Κόμμα. Στις 24 Μαΐου 1943, τραυματισμένος και ακατάλληλος για μάχη, έγινε αξιωματικός, γιατρός στο τμήμα τσιγγάνων του στρατοπέδου auschwitz-Birkenau' s . Τον Αύγουστο του 1944, το τμήμα αυτό εξοντώθηκε με αέρια και στη συνέχεια ο Mengele έγινε ο προϊστάμενος γιατρός του στρατόπεδου Birkenau. Δεν ήταν, εν τούτοις, ο προϊστάμενος για το Auschwitz, όπου ο ανώτερός του ήταν ο Eduard Wirths.

Jojef Mengele

   Ο Mengele έδειχνε ενδιαφέρον για τις παθολογικές ανωμαλίες που υπήρχαν στις αφίξεις των στρατοπέδων. Αυτές περιελάμβαναν και νάνους, συγκεκριμένα την οικογένεια Ovitz - τα παιδιά ενός Ρουμάνου καλλιτέχνη, του οποίου επτά από τα δέκα ήταν νάνοι. Τα πειράματα του συμπεριλάμβαναν επίσης, προσπάθειες αφαίρεσης βολβού ματιού ενός διδύμου και σύνδεσή του στο κεφάλι του άλλου, μεταβολές στο χρώμα της ίριδας με την έγχυση χημικών ουσιών στα μάτια των παιδιών, διάφοροι ακρωτηριασμοί των άκρων κλπ. Πειραματίστηκε και παθολογικά και ψυχολογικά. Χειρουργικές επεμβάσεις που εκτελούνται χωρίς αναισθησία, μεταγγίσεις του αίματος από ένα δίδυμο σε άλλο, αντοχή στην απομόνωση, αντιδράσεις σε διάφορα ερεθίσματα. Έκανε ενέσεις με θανατηφόρα μικρόβια, εγχειρήσεις αλλαγής φύλου, αφαίρεση των οργάνων και των άκρων, αιμομικτικές εγκυμοσύνες. Πειραματιζόταν στα επιλεγμένα κορίτσια, εκτελώντας στειρώσεις και νευρικό κλονισμό. Τα περισσότερα από τα θύματα πέθαιναν, λόγω είτε των πειραμάτων είτε των μετέπειτα μολύνσεων. Ένας δίδυμος, θυμάται το θάνατο του αδελφού του: «Ο Δρ. Mengele πάντα έδειχνε περισσότερο ενδιαφέρον για τον Tibi. Δεν είμαι βέβαιος γιατί , ίσως επειδή ήταν ο μεγαλύτερος. Μια χειρουργική επέμβαση στη σπονδυλική του στήλη άφησε τον αδελφό μου παράλυτο. Έπειτα του αφαίρεσαν τα γεννητικά όργανα. Μετά από το τέταρτο χειρουργείο δεν ξαναείδα τον Tibi.»

Παιδιά- θύματα του θανατηφόρου "Αγγέλου".

   "Μια φορά ο βοηθός του, μάζεψε 14 ζεύγη διδύμων τσιγγάνων της φυλής Roma κατά τη διάρκεια της νύχτας. O Mengele τους τοποθέτησε σε γυαλισμένα μαρμάρινα τραπέζια ανατομίας και τους αναισθητοποίησε. Ενέχυσε έπειτα χλωροφόρμιο στις καρδιές τους, σκοτώνοντάς τους στιγμιαία. Ο Mengele άρχισε έπειτα, σχολαστικά να ανατέμνει κάθε κομμάτι των πτωμάτων." Επόπτευσε μια εγχείρηση κατά την οποία δύο παιδιά τσιγγάνων συρράφθηκαν για να δημιουργήσουν σιαμαία δίδυμα. Τα χέρια των παιδιών μολύνθηκαν στο σημείο, όπου οι φλέβες είχαν ενωθεί προκαλώντας γάγγραινα. Τα υποκείμενα του Mengele είχαν καλύτερες συνθήκες διαβίωσης, όπως τροφή και στέγη, από τους υπόλοιπους φυλακισμένους και ήταν, προς το παρόν, ασφαλείς από τους θαλάμους αερίων. Κατά την επίσκεψή του στα παιδιά συστηνόταν ως «θείος» και τους πρόσφερε γλυκά. Μερικοί επιζώντες θυμούνται ότι παρά τις απαίσιες πράξεις του, κλήθηκε επίσης ως " Mengele ο προστάτης". Από τα περίπου 3.000 δίδυμα που πέρασαν από το στρατόπεδο συγκέντρωσης, Auschwitz, κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου μέχρι την απελευθέρωσή του στο τέλος του πολέμου, μόνο 100 ζευγάρια διδύμων επέζησαν 60 χρόνια μετά. Ο πρώην κρατούμενος, Alex Dekel , μαρτυρεί: "Δεν έχω δεχτεί ποτέ το γεγονός ότι ο Mengele θεωρούσε ότι έκανε σοβαρή εργασία. Ασκούσε μόνο τη δύναμή του. Ήμουν παρόν σε μια εγχείρηση στομαχιού. Αφαιρούσε κομμάτια από το στομάχι χωρίς οποιοδήποτε αναισθητικό. Μια άλλη φορά, ήταν μια καρδιά που αφαιρέθηκε, πάλι χωρίς αναισθησία. Οι ασθενείς δεν είχαν καμία σημασία." 

Ο Μένγκελε στο ιατρείο του στο Άουσβιτς.

   Ο Ernest Michel, με αριθμό από το Auschwitz 104995, που εργαζόταν στο θεραπευτήριο του Auschwitz θυμάται: " Μια ημέρα το καλοκαίρι του 1944 πήραμε οκτώ γυναίκες, νέες και υγιείς, στο δωμάτιο όπου θα πραγματοποιούνταν πειράματα. Είδα τον Mengele να στέκεται εκεί με τη στολή του περιτριγυρισμένος, από τρεις, τέσσερις άλλους. Καθώς φέρναμε ένα ένα τα κορίτσια ένας αξιωματικός τις έδενε. Μετά από λίγο οι κραυγές μέσα σταμάτησαν. Όταν τις βγάλαμε έξω οι 2 ήταν νεκρές, οι πέντε ήταν σε κώμα, η μία ήταν ακόμα δεμένη. Ο Mengele στεκόταν εκεί και συζητούσε πολύ άνετα. Η μόνη λέξη που μπόρεσα να ακούσω ήταν «πείραμα». Ο Marc Berkowitz και η δίδυμη αδελφή του Francesca ήταν ακόμη δύο από τα θύματα του Mengele. Φθάνοντας στο Auschwitz από την Τσεχοσλοβακία τον Μάρτη του 1944, επιλέχτηκαν για ιατρικό πείραμα: " Προτού να αρχίσουν τα πειράματα, ο Mengele ήρθε και στιγμάτισε τον αριθμό μου προσωπικά. Μας έβαλαν σε παγωμένο νερό, έριξαν χημικές ουσίες στο δέρμα μας, αλλά ήταν οι βελόνες που φοβόμασταν περισσότερο. Μετά από τις πρώτες 150 ενέσεις σταμάτησα να μετράω… Ένα πρωί του Ιουλίου του 1944 είδα τη μητέρα μου σε μια μεγάλη ουρά γυναικών που πήγαιναν προς το θάλαμο αερίων. Ο Mengele με κάλεσε μέσα και μου έδωσε άδεια να περάσω στο κρεματόριο. Ήξερε ότι θα έβλεπα τη μητέρα για τελευταία φορά. Μερικές ημέρες αργότερα με ρώτησε εάν πιστεύω ακόμα στον Θεο." Χρόνια αργότερα, ο Marc Berkowitz υποφέρει ακόμα από πόνους.

Ο Μένγκελε(αριστερά) με άλλους αξιωματικούς των SS.

   Τα SS εγκατέλειψαν το στρατόπεδο Auschwitz στις 27 Ιανουαρίου 1945. Ο Mengele συνέχισε να εργάζεται σε άλλα στρατόπεδα για μια σύντομη περίοδο. Ο Μένγκελε Τον Απρίλιο του 1949 κατέφυγε ως Χέλμουτ Γκρέγκορ στη Γένουα, από όπου στις 20 Ιουνίου 1949 ταξίδεψε στο Μπουένος Άιρες με το ατμόπλοιο North King. Με τη βοήθεια άλλων εγκληματιών πολέμου που είχαν καταφύγει εκεί και με πλαστά χαρτιά του Ερυθρού Σταυρού έζησε εκεί μέχρι το τέλος της δεκαετίας του 1950. Με πλαστή ταυτότητα ταξίδεψε τουλάχιστον μια φορά ακόμη στην Γερμανία. Όταν άκουσε ότι ήταν καταζητούμενος, κατέφυγε στην Παραγουάη. Ήλπιζε ότι η Παραγουάη θα ήταν ασφαλέστερη, δεδομένου ότι ο δικτάτορας Alfredo Stroessner ήταν γερμανικής καταγωγής και στρατολόγησε ακόμη και πρώην Ναζί για να βοηθήσει τη χώρα να αναπτυχθεί. Μετά την απαγωγή του Αδόλφου Άιχμαν κρύφτηκε στο Σάο Πάολο, όπου στο τέλος της ζωής του ζούσε υπό σχετικά φτωχικές συνθήκες. Ο Benjamin Weiser Varon, ισραηλινός πρέσβης από το 1968-1972, αναφέρει «Δεν υπήρχαν οδηγίες για τον Μένγκελε.» Πρέπει να ομολογήσω ότι δεν ενδιαφερόμουν να βρω τον Mengele. Το Ισραήλ αδιαφορούσε περισσότερο για τη σύλληψή του σε σχέση με τη Γερμανία. Ήταν, σε τελευταία ανάλυση, ένας Γερμανός πολίτης που είχε διαπράξει τα εγκλήματά του, στο όνομα του Τρίτου Ράιχ. Κανένα από τα θύματά του δεν ήταν ισραηλινός.»

H οικογένεια νάνων, Ovitz.

   Σύμφωνα με τον Αργεντινό ιστορικό, ο Μένγκελε έφτασε στο χωριό Καντίντο Γκοντόι στα μέσα της δεκαετίας του 1960, λίγο πριν από τη γέννηση του πρώτου ζευγαριού διδύμων. Κυκλοφορούσε με το όνομα Ρούντολφ Βάις και εμφανιζόταν ως κτηνίατρος. Στην αρχή, πήγαινε αραιά στο χωριό και ζούσε σε έναν άλλο γερμανικό οικισμό από την άλλη πλευρά των συνόρων, στην Παραγουάη. «Μετά άρχισε να παρακολουθεί προσεκτικά τις εγκυμοσύνες» και να βοηθάει στις γέννες, αφηγήθηκαν στον ιστορικό οι κάτοικοι του χωριού. Το 1977, ο μοναχογιός του Rolf, που δεν είχε γνωρίσει πριν τον πατέρα του, τον επισκέφτηκε και βρήκε έναν αμετανόητο Ναζί που υποστήριξε ότι αυτός " δεν είχε βλάψει ποτέ προσωπικά καθέναν ". Εξέφρασε σε μια επιστολή την αηδία και την αποστροφή του για τον κύριο αρχιτέκτονα και Υπουργός άμυνας, Αλβέρτο Σπιρ. Πέθανε στις 7 Φεβρουαρίου 1979 στη Βερτιόγκα κατά τη διάρκεια διακοπών που έκανε: κολυμπώντας, έπαθε εγκεφαλικό επεισόδιο και πνίγηκε. Ο τάφος του ανακαλύφθηκε το 1985 από Γερμανούς, Αμερικανούς και Ισραηλινούς ερευνητές. Εντός δύο εβδομάδων επικυρώθηκε η ταυτότητα του πτώματος, μετά δε και από εξέταση DNA το 1992 υπάρχει απόλυτη βεβαιότητα ότι επρόκειτο για τον Μένγκελε. Μετά από την εκταφή, το São Paulo Institute αποθήκευσε τα υπολείμματά του και προσπάθησε να τα επαναπατρίσει στα υπόλοιπα οικογενειακά μέλη. Τα κόκκαλα έχουν παραμείνει στον Δρ Rubens Maluf, εξ αιτίας της άρνησης της οικογένειας να τα αποδεκτεί. 

   Ακολουθεί απόσπασμα από ντοκιμαντέρ του National Geographic, για το φαινόμενο αυτό, στο οποίο οι κάτοικοι του Καντίντο Γκοντόι, πρώην φυγάδες των SS, αναφέρουν ότι είναι τόσο ευλογημένοι από τον Θεό ώστε τους δημιουργεί διπλούς.

2 O αναλφαβητισμός και η ντροπή του...

Η ταινία:                                              The Reader

2008

Η αλήθεια: Οι αμόρφωτοι είναι κοινωνικά αποκλεισμένοι.


Σκηνοθεσία: Stephen Daldry
Σενάριο: David Hare, Bernhard Schlink (βιβλίο)
Πρωταγωνιστούν: Ralph Fiennes, Kate Winslet, David Kross

Είδος: Δράμα

   Μία μεγάλη ταινία! Μεγάλη όχι χρονικά αλλά στον αριθμό προβληματισμών που θέτει. Δεν είναι άλλο ένα δράμα της ναζιστικής Γερμανίας, είναι ολόκληρη κοινωνικοπολιτισμική περιγραφή, ένας ανολοκλήρωτος έρωτας, μια δίκη και μια αυτοκτονία. Πρόκειται για την μεταφορά του μυθιστορήματος του Γερμανού Bernhard Schlink γνωστός και για το σενάριο της ασκόπως παραπλανητικής ταινίας, The other man(2008). Από αυτά τα δύο έργα, θα μπορούσα να χαρακτηρίσω τον Schlink ως οπαδό του «αιώνιου συζύγου», του ήρωα του ομώνυμου βιβλίου του Φιοντόρ Ντοστογέφσκυ. Ο Ralph Fiennesόπως και ο Liam Neeson, πρωταγωνιστώντας στις δύο ταινίες αντίστοιχα, σκιαγραφούν άντρες που έχουν γεννηθεί για αιώνια δέσμευση. Γίνονται αμέσως παραρτήματα  της πρώτης ερωμένης τους ακόμη κι αν αναμφισβήτητα έχουν δική τους προσωπικότητα, πνίγουν τα ένστικτά τους ή ακόμα μπορεί να έχουν έμφυτη εξυπνάδα κι άλλα προτερήματα τα κρατούν όμως κουκουλωμένα μπροστά στη θεοποιημένη γυναίκα τους.  Βέβαια, τα πράγματα στο ειδύλλιο του Michael Berg με την Hanna Schmitz δεν είναι τόσο απλά αφού όταν αυτό ξεκίνησε οι ήρωες ήταν 17 και 40 ετών περίπου, αντίστοιχα. Η μεγάλη διαφορά ηλικίας των εραστών δείχνει εξαρχής, ότι όλα είναι εναντίον τους. Πέραν της ηλικίας υπάρχει ασυμβατότητα στο μυαλό, στο υπόβαθρο και στα ενδιαφέροντα. Τι θα μπορούσε να του προσφέρει πέρα από κακή διάθεση, υποχονδρία, εμμονές, οργή και απομόνωση κι από την άλλην, αυτός γι’ αυτήν δεν είναι παρά ένα όργανο πνευματικής ευχαρίστησης. 

   H Hanna, μπορεί κάποιος να σκεφτεί ότι εκπορνεύεται για λίγες στιγμές ανάγνωσης, αλλά μέσω αυτής της πράξης της, συνειδητοποιούμε την εξουσία του γραπτού λόγου. Η δίψα της για την λογοτεχνία δεν εκδηλώνεται φανερά, εκδηλώνεται κορυφαία όμως η δύναμη των γραμμάτων καθώς βλέπουμε την πρωταγωνίστρια μέσω αυτών να κλαίει, να γελάει, να ψυχαγωγείται. Από την άλλη εκπορνεύεται ή όχι; Την βλέπουμε σε μια αέναη πάλη για αυτοσυγκράτηση, αυτοέλεγχο κι όλη η πειθαρχία του στρατού φανερώνεται όταν τη ρωτάει «Μ’αγαπάς;» κι αυτή απλά γνέφει καταφατικά. Κάθε φορά που ήταν να πάρει προαγωγή το έβαζε στα πόδια. Από το εργοστάσιο Simon, φρουρός στα SS κι από κει στα τρένα μέχρι που εγκατέλειψε τον Michael και χάσαμε τα ίχνη της ως την δίκη. Ο αναλφαβητισμός της ή ντροπή της υπέγραψαν την καταδίκη της; Σε αυτή την ταινία η δουλειά δεν είναι ντροπή ούτε καν για μια φρουρό των SS. Ντροπή εδώ είναι η παντελής απουσία μόρφωσης. Ηντροπή μοιάζει πολύ με την ενοχή κι όμως είναι αρκετά διαφορετική, οι συντελεστές της ταινίας όμως αριστουργηματικά κατάφεραν να μας συγχύσουν με τις δύο έννοιες. Στην ταινία δεν ντράπηκε μόνο η Χάνα, ντράπηκε και ο Μάικλ και την αρνήθηκε. Οι ενοχές του καλύφθηκαν από την ενοχή της Χάνα στα φρικτά εγκλήματα των ναζί και την αρνήθηκε όπως ο Πέτρος τον Ιησού. Γιατί όμως δεν πήγε να την επισκεφτεί; Ακόμα κι όταν πήγε στο επισκεπτήριο ως σπουδαστής τράπηκε σε φυγή γνωρίζοντας ότι αν η Χάνα τον έβλεπε θα ταπεινωνόταν ακόμα περισσότερο. Ήθελε να τον κρατήσει μέσα της ως τον τέλειο εραστή ή ίσως τον τέλειο αγνώμον, για την κατάστασή της, αναγνώστη. Η ενοχή προέρχεται από την αίσθηση της παραβίασης μιας απαγόρευσης και το φόβο της τιμωρίας και σχετίζεται άμεσα με την απαγορευμένη πράξη, δηλαδή αυτό που κάναμε ενώ δεν έπρεπε να το κάνουμε. Η ντροπή, από την άλλη, σχετίζεται με αυτό μέσα μας που μας κάνει να κάνουμε κάτι ή να είμαστε κάπως και προέρχεται από την αίσθηση της ταπείνωσης στα μάτια κάποιου ή κάποιων επειδή είμαστε έτσι και δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό. Και τα δύο, όμως, είναι ιδιαίτερα δυσάρεστα συναισθήματα και χρησιμοποιήθηκαν κατά κόρον ως παιδαγωγικά «εργαλεία», με άσχημα πολύ συχνά αποτελέσματα.

   Η Kate Winslet(Χάνα Σμιντς) τόλμησε με αποκαλυπτικότατες γυμνές σκηνές και δεν έχασε! Με 6 υποψηφιότητες για Oscar εκ των οποίων το χρυσό αγαλματάκι κερδήθηκε με αυτή τη ταινία είναι σίγουρα από τις αγαπημένες μου ηθοποιούς. Ποιος δεν την θυμάται από την πρώτη της κιόλας ταινία, το Heavenly Creatures(1994) του Peter Jackson; H πορεία των αισθηματικών της βέβαια δεν έχει την ίδια ποιότητα με αυτήν της καριέρας της καθώς έχει ήδη διαζευχθεί δύο φορές από διάσημους σκηνοθέτες του Χόλυγουντ ενώ στο παρόν δηλώνει ερωτευμένη με έναν αρκετά μικρότερό της Άγγλο μοντέλο (τς τς τς…)!Για τον Ralph Fiennes δεν έχουμε να πούμε πολλά. Άντε και στα δικά του! Είναι απερίγραπτος και το οσκαράκι τον έχει κυνηγήσει ήδη δυο φορές και πραγματικά πιστεύω ότι στην τρίτη θα τον πιάσει. Στην συγκεκριμένη ταινία υποκρίνεται τον απογοητευμένο, προβληματικό από την πρώτη του προβληματική ερωτική επαφή, μεσήλικα(εντάξει 45ρη…) αφήνοντάς μας άπλετο χρόνο και χώρο να απολαύσουμε τον μικρούλη Γερμανό David Kross. Αν και μόλις 18 ετών όταν γυρίστηκε η ταινία ερμηνεύει απίστευτα θαρραλέα τις ερωτικές σκηνές ενώ συγκινεί με την εσωτερική του πάλη κατά τη διάρκεια της δίκης. Υπέροχος κι ερωτεύσιμος! Σκηνοθέτης αυτής της επιτυχίας, είναι ο κύριος Stephen Daldry, ο οποίος και για τις τρεις πρώτες ταινίες του Billy Elliot (2000), The Hours (2002), The Reader (2008) έχει καταφέρει να προταθεί για Oscar και φυσικά είναι ο μόνος που το έχει επιτύχει αυτό ποτέ παγκοσμίως. Άξιος!

   Στην ταινία δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στον αναλφαβητισμό της Χάνα, καθώς και στο διδακτικό υλικό του μαθητή Μάικλ που απαγγέλει από κλασσική λογοτεχνία ως λατινικά και Όμηρο. Με αφορμή την Τετάρτη 08/09/2010, που ήταν η παγκόσμια ημέρα εξάλειψης του αναλφαβητισμού θα ήταν ενδιαφέρον να αναφέρουμε τις πραγματικές συνθήκες μόρφωσης που επικρατούσαν τότε αλλά και τώρα και πως αυτές πρέπει να αντιμετωπίζονται.

   Στην εποχή της φεουδαρχικής κοινωνίας η ικανότητα γραφής και ανάγνωσης αποτελούσε αξία που χαρακτήριζε αποκλειστικά την αριστοκρατία και σε μικρότερο βαθμό τον κλήρο. Ο αναλφαβητισμός άρχισε να εμφανίζεται ως πρόβλημα με την επινόηση της τυπογραφίας τον 15ο αιώνα. Η πρώτη σημαντική μείωση του αναλφαβητισμού συνοδεύτηκε με την μετάφραση της Βίβλου στις διάφορες γλώσσες για τη διάδοση του Χριστιανισμού. Στη συνέχεια, τα διάφορα επαναστατικά πολιτικά κινήματα, όπως η γαλλική επανάσταση, και ο εκβιομηχανισμός συνέβαλαν στην περαιτέρω μείωση του αναλφαβητισμού από τα τέλη του 18ου μέχρι τις αρχές του 20ου αιώνα. Όμως, οι δύο παγκόσμιοι πόλεμοι κατά τη διάρκεια του 20ου αιώνα εμπόδιζαν τη συνέχιση της πτωτικής πορείας του αναλφαβητισμού . Αυτό θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι και το κύριο θέμα της ταινίας. Έτσι, η κλιμάκωση της προσπάθειας για την μείωση του αναλφαβητισμού άρχισε να θεμελιώνεται μετά το πέρας του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Το μεγαλύτερο μέρος της περιόδου 1920-1960 θεωρείται στάσιμο για την εκπαίδευση. Τα σχολεία προωθούσαν την έρευνα εις βάρος της διδασκαλίας κι αυτό ήταν το εκπαιδευτικό σχέδιο εκείνη την εποχή. Μεταπολεμικά συνεχίστηκε το ίδιο μοτίβο, θεωρώντας ότι οι βιβλιοθήκες πρέπει να είναι το κέντρο των κολλεγίων, έτσι οι σπουδαστές πρέπει να μαθαίνουν κάνοντας ανεξάρτητες μελέτες στις βιβλιοθήκες δίνοντας στους καθηγητές ρόλους «βιβλιοθηκάριων- δασκάλων». Αυτή είναι και η εξήγηση για τα τόσα βιβλία που είχε στην ευχέρειά του για μελέτη ο νεαρός Μάικλ.Υπήρξε μια χρυσή εποχή, για να εμπλουτιστούν οι σχολικές βιβλιοθήκες με συλλογές και για την δημιουργία βιβλιοθηκών σε φτωχές περιοχές που δεν τις είχαν ποτέ πριν. Οι δημόσιες βιβλιοθήκες απέκτησαν διάφορα προγράμματα , εκπαιδευτικά σεμινάρια κι άλλες νέες υπηρεσίες για να αγγίξουν τους ανθρώπους που ως τότε απείχαν παντελώς από κάθε είδους μόρφωση. Παρόλ’ αυτά όμως, χρειάστηκαν δεκαετίες για να επανέλθει η Ευρώπη σε λειτουργικά επίπεδα μορφωτικού επιπέδου.

   Τα πρώτα επίσημα στοιχεία που δημοσίευσε ο ΟΗΕ το 1957 έδειξαν ότι περίπου το 44% το παγκόσμιου πληθυσμού διερχόταν από αναλφαβητισμό. Το 1978 το ποσοστό έπεσε στο 32,5%, το 1990 στο 27%, ενώ το 1998 στο 16%. Όμως, η μελέτη του ΟΗΕ που δημοσιεύθηκε το 1998 τόνισε την εκτίμηση ότι το ποσοστό του αναλφαβητισμού θα αυξανόταν κατά τη διάρκεια του πρώτου μισού του 21ου αιώνα διότι μόλις το 1/4 των παιδιών στον πλανήτη πήγαιναν σχολείο σε κανονικούς ρυθμούς στα τέλη του 20ου αιώνα. Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της UNESCO, 799 εκατ. άτομα ηλικίας άνω των 15 ετών σε παγκόσμιο επίπεδο χαρακτηρίζονται ως αναλφάβητοι σύμφωνα με τον ορισμό του ΟΗΕ. Ειδικά, το γυναικείο φύλο εμφανίζει μεγαλύτερη τάση προς των αναλφαβητισμό, καθώς αποτελεί τα 2/3 του συνόλου, οπότε ίσως να μην είναι παντελώς τυχαία η επιλογή της ηρωίδας από τον συγγραφέα.

   Στις μέρες μας το να γνωρίζεις γραφή και ανάγνωση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα για όλους και οι εκπαιδευτικοί και οι γονείς θα πρέπει να αναγνωρίζουν ως υποχρέωσή τους την εξασφάλιση της πρόσβασης όλων σε αυτήν την ευκαιρία. Η απώλεια αυτού του θεμελιώδους δικαιώματος μπορεί να οδηγήσει σε κοινωνικό αποκλεισμό. Αυτό ακριβώς ήταν ο φόβος της Χάνα στην ταινία αν επιλέξουμε να ερμηνεύσουμε τα αισθήματά της υπό άλλη οπτική γωνία. Φόβος και οδύνη αντί ντροπής. Η συμμετοχή στην κοινωνία της γνώσης και ο κοινωνικός αποκλεισμός βασίζονται κυρίως στην ικανότητα ανάγνωσης και γραφής και ο αναλφαβητισμός περιορίζει την πρόσβαση στην αγορά εργασίας, τις δυνατότητες εξεύρεσης απασχόλησης και την ικανότητα προσαρμογής στην κοινωνία και στη μεταβαλλόμενη οικονομία. Σε πνεύμα σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και για την καταπολέμηση της κοινωνικής περιθωριοποίησης πρέπει να καταπολεμηθεί και η μορφή του "επιστρέφοντος" αναλφαβητισμού που πλήττει κυρίως τους ηλικιωμένους, οι οποίοι δεν είναι πλέον αυτοεξυπηρετούμενοι και αναγκάζονται να εγκαταλείψουν οριστικά τον οικογενειακό και κοινωνικοπολιτιστικό χώρο τους. Επιπλέον, ο αναλφαβητισμός και τα πενιχρά βασικά προσόντα πολλών εργαζομένων, έχουν ως επίπτωση την αύξηση των κινδύνων εργατικών ατυχημάτων αφενός, αφετέρου δε καθιστούν πιο δύσκολη τη δυνατότητα αναβάθμισης (ή αναπροσανατολισμού) των εργαζομένων. Μία από τις κυριότερες πηγές οδύνης για τους φτωχά μορφωμένους είναι το γεγονός ότι δε γίνονται πλήρως αποδεκτοί ως πολίτες και ότι θεωρούνται άχρηστοι και άνευ σημασίας. Κατά συνέπεια, η μεγάλη αυτή φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός πρέπει να θεωρούνται ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Εδώ έγκειται η πραγματική πρόκληση της καταπολέμησης του αναλφαβητισμού. Το να μη μπορεί κανείς να χειριστεί τη γλώσσα αποτελεί μια βαθιά αιτία οδύνης. Εκείνοι που υποφέρουν δηλώνουν ότι «η γνώση της ανάγνωσης και της γραφής είναι απελευθέρωση από την ντροπή», φόβος, οδύνη και τελικά ντροπή λοιπόν είναι το φάσμα συναισθημάτων ενός αναλφάβητου που καταφέρνει να μας μεταφέρει άριστα η ταινία κάνοντας άξιο τον σκηνοθέτη για το όσκαρ του.

   Η καταπολέμηση του αναλφαβητισμού είναι αναγκαία για την υλοποίηση και την ενίσχυση της ατομικής ελευθερίας και επιτρέπει την ίση πρόσβαση σε όλα τα θεμελιώδη δικαιώματα κι επιπλέον η καταπολέμηση αυτή δεν εναπόκειται μόνον στους δασκάλους και τους καθηγητές, αλλά και σε μια δέσμευση ολόκληρης της κοινωνίας στο σύνολό της. Όλα τα κράτη πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη αυτή και ιδιαιτέρως τα αναπτυγμένα να μεριμνήσουν για την αποστολή εκπαιδευτικού υλικού και προσωπικού σε τριτοκοσμικές χώρες. Τα άτομα, τα οποία, είναι ανίκανα να καταλάβουν και να χρησιμοποιήσουν τα έντυπα και τα αναγκαία κείμενα προκειμένου να λειτουργήσουν στην κοινωνία και να επιτύχουν τους στόχους τους, να βελτιώσουν τις γνώσεις τους και να αναπτύξουν τις ικανότητές τους, είναι της τάξης του 10 έως 20% του πληθυσμού της ΕΕ και φθάνουν στο 30% του πληθυσμού των υποψηφίων για ένταξη χωρών. Αυτή η ανησυχητική κατάσταση γίνεται ακόμη πιο έντονη εάν ληφθεί υπόψη και το μεταναστευτικό ρεύμα από τρίτες χώρες. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η στράτευση για την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού δεν υπήρξε μέχρι σήμερα συνεχής και συνεκτική και τα άτομα με περιορισμένες ικανότητες δεν λαμβάνονται αρκετά υπόψη κατά τη σύλληψη των κοινοτικών προγραμμάτων. Η καταπολέμηση του αναλφαβητισμού δεν αποτελεί μόνον μια πρόκληση για τους εκπαιδευτικούς και τους διδάσκοντες, αποτελεί μια πρόκληση που απευθύνεται σε όλους τους πολίτες. Η κοινωνία μας, αποδεικνυόμενη ανίκανη να επιτρέπει σε όλους τους πολίτες να πετυχαίνουν στο σχολείο, να μαθαίνουν ένα επάγγελμα και να μετέχουν ενεργητικά στην κατάρτιση για τις νέες τεχνολογίες, στερεί τον εαυτό της από ένα σημαντικό ανθρώπινο δυναμικό. Εάν η αδυναμία πρόσβασης στη βασική εκπαίδευση και ο αναλφαβητισμός αποτελούν απαράδεκτες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τούτο συμβαίνει όχι μόνο επειδή στερούν τμήμα του πληθυσμού από το εργαλείο της γραφής και της ανάγνωσης που είναι αναγκαίο σε μια εξελισσόμενη κοινωνία, αλλά και γιατί καταδικάζουν στη σιωπή, στη μη επικοινωνία, στην αναγκαστική αχρηστία και, άρα, στον κοινωνικό αποκλεισμό και στην έκπτωση από την ιδιότητα του πολίτη.

   Για να μεταφερθούμε όμως στο κλίμα που επικρατούσε στην Γερμανία προς τα τέλη του πολέμου θα διαβάσουμε για την μαρτυρία του κύριου Eugeniusz Tytyk's , όπως την περιγράφει η κόρη του Zuzanna στην σελίδα της στο myspace. 

Κουκέτες στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Auschwitz.

   «Είδα αυτή την ταινία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον όχι μόνο επειδή ο σκηνοθέτης και οι συντελεστές της έκαναν πολύ καλή δουλειά. Ήταν ιδιαίτερα σημαντική για μένα επειδή είμαι κόρη ενός επιζήσαντα του ναζιστικού τρόμου κατά τη διάρκεια του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου, εκείνο το τραγικό έγκλημα από το γερμανικό έθνος που συνεχίστηκε για λίγο και μετά από το τέλος του πολέμου. Ο πατέρας μου, Eugeniusz Tytyk, πέρασε πέντε χρόνια σε ναζιστικά στρατόπεδα και στις φυλακές ως πολικός κρατούμενος. Επέζησε ως εκ θαύματος, αν και υπήρξε στο Auschwitz κατά τη διάρκεια του έτους της σκληρότερης εξολόθρευσης, το 1944. Είναι αδύνατο να κατανοήσει κανείς πως αισθανόταν εκεί, παρακολουθώντας τόσες πολλές χιλιάδες ανθρώπων να δολοφονούνται καθημερινά και να καίγονται έπειτα στους φούρνους κρεματορίων ή στις τάφρους. Έπρεπε να ζει με τέτοιες μνήμες κατά τη διάρκεια ολόκληρης της ζωής του. Στο δημοτικό σχολείο πήγαμε εκδρομή στο στρατόπεδο θανάτου Auschwitz/Birkenau. Μείναμε στο Bielsko που είναι περίπου 10 χλμ από εκείνο το κακόφημο μέρος. Κατά τη διάρκεια του σχολικού ταξιδιού μου, όπως ο Michael στην ταινία, περπατούσα στους διαδρόμους του Auschwitz, στους οποίους διαπράχτηκαν τα σκληρά ναζιστικά εγκλήματα και τρόμαξα όταν αντίκρισα το μέρος που ο πατέρας μου και τόσοι πολλοί άλλοι άνθρωποι υπέφεραν στα χέρια των Ναζί, όπως η Hanna Schmitz, η αντι-ηρωΐδα της ταινίας. Δεν μπορούσα να κοιμηθώ μετά από αυτό το ταξίδι. Θυμάστε από την ταινία την τρομαχτική ιστορία για τους 300 φυλακισμένους που κάηκαν ζωντανοί σε μια εκκλησία; Αυτοί οι 300 συμμετείχαν στην αποκαλούμενη «πορεία θανάτου» από το Auschwitz. Ο πατέρας μου συμμετείχε επίσης - ως θύμα, φυσικά - σε μια από αυτές τις πορείες θανάτου, αν κι αυτός δεν ξεκίνησε από το Auschwitz όπως περιγράφεται στο " Το Reader". Το Δεκέμβριο του 1944 μεταφέρθηκε σε ένα άλλο στρατόπεδο - το στρατόπεδο Buchenwald - και από εκεί αυτός και χιλιάδες άλλοι φυλακισμένοι αναγκάστηκαν να πορευτούν μίλια στον παγετό ως το στρατόπεδο Leitmeritz στην Τσεχία.» 

   Η κόρη του Ευγένιου Τίτικ μένει πλέον στο Βανκούβερ του Καναδά. Πέρασε μάλιστα 30 μήνες στην Ελλάδα για επαγγελματικούς λόγους. Έχει εκδόσει το βιβλίο του πατέρα της με τίτλο "Living Shadows - My Five Years As A Political Prisoner In Nazi Camps And Prisons”.

6 Αγαπήστε: είναι δωρεάν!

Η ταινία:                                              P.S. I love you
                                                                        (2007)

Η αλήθεια: Το P.S. της... σ'αγαπώ!

Σκηνοθεσία: Richard LaGravenese

Σενάριο: Richard LaGravenese, Steven Rogers

Πρωταγωνιστούν: Hilary Swank, Gerard Butler, Lisa Kudrow, Jeffrey Dean Morgan

Είδος: Κομεντί - Δράμα

This is the sense of touch.
I think we missed that touch so much,
that we crashed into each other
just so we can feel something…

Από την ταινία Crash.

Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένα νησί και εκέι ζούσαν όλα τα συναισθήματα. Η Χαρά, η Λύπη, η Γνώση και όλα τα υπόλοιπα χωρίς φυσικά να λείπει η Αγάπη. Μία μέρα σάν όλες τις υπόλοιπες ανακοινώθηκε στα συναισθήματα οτι το νησί θα βούλιαζε και έτσι το ένα μετά το άλλο κατασκέυασαν πλοία και έφυγαν. Όλα εκτός απ’την Αγάπη. Η Αγάπη ήταν η μοναδική που έμεινε. Θέλησε να περιμένει, να περιμένει μέχρι την τελευταία στιγμή. Όταν το νησί είχε σχεδόν βουλιάξει ολόκληρο η αγάπη αποφάσισε οτι ήταν ώρα να ζητήσει βοήθεια. Εκείνη την ώρα είδε τον Πλούτο να την προσπερνά πάνω σε ένα μεγάλο πλοίο. Έτσι η Αγάπη είπε: «Πλούτε μπορείς να με πάρεις μαζί σου;» Και ο Πλούτος απάντησε: «Όχι δεν μπορώ. Το χρυσάφι και το ασήμι που έχω μαζί μου καταλαμβάνει όλο το πλοίο και δεν υπάρχει καθόλου χώρος για σένα.» Η Αγάπη αποφάσισε να ρωτήσει τη Ματαιοδοξία που έκανε την εμφανισή της μέσα σε ένα πανέμορφο σκάφος. «Ματαιοδοξία βοήθα με σε ικετεύω!» «Μα Αγάπη είσαι μούσκεμα! Πώς να σε βάλω στο πλοίο μου, θα το καταστρέψεις!» απάντησε η ματαιοδοξία. Η Λύπη ήταν επίσης εκεί κοντά και έτσι η Αγάπη της είπε: «Λύπη άσε με να ρθω μαζί σου.» «Ώ αγάπη είμαι τόσο λυπημένη που έχω ανάγκη να μείνω μόνη μου.» Η Χαρά πέρασε δίπλα απ’ την αγάπη αλλά ήταν τόσο χαρούμενη που δεν μπόρεσε κάν να ακούσει την αγάπη που της φώναζε. Ξαφνικά, ακούστηκε μια φωνή! «Έλα Αγάπη, έλα μαζί μου.» γυρίζοντας η αγάπη είδε μια γερόντισσα. Η Αγάπη μέσα στη χαρά και την μεγάλη της τύχη ξέχασε να ρωτήσει τη γερόντισσα που πήγαιναν. Όταν επιτέλους πάτησαν στεριά, η γερόντισσα συνέχισε το δρόμο της. Η Αγάπη κατάλαβε πόσα χρουστούσε στη καλή γριά και έτσι ρώτησε τη γνώση, μία άλλη γερόντισσα: «Ποιός με βοήθησε;» «Ήταν ο Χρόνος.» απάντησε η Γνώση. «Ο Χρόνος;» ρώτησε η Αγάπη. «Μα γιατί με βοήθησε;» Και η Γνώση χαμογέλασε σοφά και αποκρίθηκε: «Γιατί μόνο ο Χρόνος μπορεί να καταλάβει την αξία της Αγάπης.»

                                           

   Το ζευγάρι ήταν παντρεμένο 10 χρόνια και στην αρχή της ταινίας παρουσιάζονται οι γλυκόπικρες στιγμές τους με όλων των ειδών τις εντάσεις. Η ιστορία σε αφήνει με μια βαθιά αίσθηση ευγνωμοσύνης και ταπεινότητας για όσα έχεις. Μπορείς να θρηνήσεις αρκετά με αυτή τη ταινία αλλά τα τελετουργικά που περιβάλλουν το θάνατο ανακουφίζονται από τα κωμικά στοιχεία της ταινίας. Αξιοθαύμαστη η τελετή στο μπαρ! Σε αυτή τη ταινία το υστερόγραφο λέει πολλά και το σημαντικότερο από αυτά είναι το νόημα της ζωής.Αυτή η ιστορία είναι ακριβώς, άλλο, ένα παράδειγμα για το πώς η αγάπη και η φιλία μπορούν να μας βοηθήσουν να πορευτούμε προς τον σκοπό της ζωής. Η αγάπη φαίνεται να είναι η απάντηση σε αυτό το μεγάλο μυστήριο της ζωής. Μερικές φορές μέσω του πόνου ωριμάζουμε. Είμαι σίγουρη ότι αν δείτε την ταινία θα αναρωτηθείτε και πως κατάφερε και έκανε τη ζωούλα της η Holly(Hilary Swank) μετά την απώλεια του Gerry(Gerard Butler); Κι εγώ αυτό σκέφτηκα… Παραήταν άνετη για να ξεκινήσει να εργάζεται μετά από 1μιση έτος περίπου… Το γεγονός είναι ένα και πολύ απλό. Η ασφάλεια ζωής στις ΗΠΑ είναι πάμφθηνη και πραγματικά πρέπει να είσαι ανόητος για να μην έχεις καλυφθεί. Οπότε εκεί στο Αμέρικα θεωρώντας αυτού του είδους την ασφάλιση δεδομένη παραλείπουν να την αναφέρουν στην ταινία προκαλώντας μια μικρή σύγχυση. Aξιομνημόνευτοι οι κοιλιακοί του Butler που του 'μειναν από τους 300!

                                          

   Η αιτία που ήθελα να αναρτήσω σκέψεις για την συγκεκριμένη ταινία ειδικά χθες είναι μια επετειακή έκπληξη. Μια γλυκιά επέτειος -τόσο γλυκιά όσο το 50% που την απαρτίζει- που θέλω να μείνει κι αυτή αξέχαστη χωρίς ιδιαίτερο λόγο. (H προηγούμενη αξέχαστη συμπεριλάμβανε τούρτα δε φαντάζομαι να το ξέχασες ήδη?!) Δεν έχει σημασία να λες «σ’ αγαπώ» μόνο του άι-Βαλεντίνου αλλά όποτε έχεις το κέφι και την ψυχή να το κάνεις και ειλικρινά -αν κι είχα ένα δύσκολο ΣΚ- ήρθε η ώρα να αφιερώσω επιτέλους αυτό το blog! Ναι, ναι για σένα! όλα τα λεφτά μου λουλούδια σου, όλες οι σκέψεις μου τραγούδια σου κι όλες οι ταινίες μου blog σου! Ελπίζω να αποτελέσει πηγή έμπνευσης σου και να σου αρέσω ακόμα περισσότερο!(και ναι διαβάζω και τα κείμενα τα είχα έτοιμα…μη δίνετε σημασία οι αναγνώστες, κάτι προσωπικά μου λέω)

                                              

   Το γιατί επέλεξα την συγκεκριμένη ταινία είναι πολύ απλό και καθόλου προφανές… Υπάρχει μια σκηνή στην αρχή πριν ο πρωταγωνιστής γίνει μακαρίτης όπου το ζευγάρι καυγαδίζει και λέει τέλος κι αμέσως μετά, τονίζω το αμέσως τα ξαναβρίσκει. Αυτό μου θυμίζουμε ώρες- ώρες και το απολαμβάνω! Κι έτσι πρέπει να γίνεται γιατί στις μέρες μας όλοι ξεχνάνε τα «καλά» κι εστιάζουν στα αρνητικά με αποτέλεσμα χωρισμούς, νεύρα, διαζύγια, ψυχολόγoυς και πολλές άλλες άσχημες καταστάσεις. Όλοι μας έχουμε παρατηρήσει τους συνανθρώπους μας τον τελευταίο καιρό… σκυθρωποί, εξαντλημένοι με κουρελιασμένα νεύρα και μακάβριες σκέψεις για το μέλλον. Τι μας έχει απομείνει; Αν κοιτάξετε λίγο γύρω σας θα δείτε πολλά, μα κοιτάξτε καλύτερα τον κοντινότερο σε εσάς άνθρωπο κι αρχίστε από κει. Αγαπήστε αλλήλους κι από το πρώτο λεπτό θα νιώσετε τύψεις να φεύγουν. Χρειαζόμαστε περισσότερα χαμόγελα αυτή την περίοδο δίπλα μας και ο μοναδικός τρόπος να τα δημιουργήσουμε είναι η αγάπη. Η ηρωίδα της ταινίας θα μπορούσε κάποιος με την πρώτη ματιά να σκεφτεί ότι έχασε την αγάπη της… Αυτό που έχασε ήταν ο αγαπημένος της, την αγάπη την διατήρησε μέσα της ως το τέλος. Ήταν το μέσον για τη λύτρωση και για την ευτυχία. Το μέσον για την ελπίδα. Αγαπήστε λοιπόν όσο μπορείτε για να μην τρελαθούμε και τα εγκαταλείψουμε όλα!

                                                      

   Σας εύχομαι, για το καλό όλων μας, να βρείτε μιαν αγάπη λίαν συντόμως κι αν την έχετε βρει στείλτε της ένα γράμμα να της το πείτε. Είναι δωρεάν κι έχει ανεκτίμητη αξία.

Τζίτζικας._

Y.Γ. Σ'αγαπώ.

0 Πιστεύεις στις Νηρηίδες;

Η ταινία:                                                        Ondine
                                                                           (2009)

H αλήθεια: Το αληθινό μυστήριο του κόσμου είναι το ορατό κι όχι το αόρατο. Πίστεψε σε αυτό!

Σκηνοθεσία: Neil Jordan
Σενάριο: Neil Jordan
Πρωταγωνιστούν: Colin Farrell, Alicja Bachleda, Alison Barry
Είδος: Δράμα

Θάλασσα μην του το πεις.
Ξέρω πως στον έκλεψα και με φθονείς, 
αλλά μην του μιλήσεις.
Μην του γνέψεις, πως τα βουνά του άλλος τα κρατεί,
αιώνια ερωμένη του είσαι
και θα σε αφουγκραστεί.
Τα μάτια μου και οι πόροι μου σε γέννησαν,
δεν στον στερώ.
Να τον προσέχεις, να μην μάθει,
σε θερμοπαρακαλώ.
Τον αγαπάμε Θάλασσα,
γι'αυτό του το σιωπούμε.

   Μια ταινία καλογυρισμένη με γραφικά τοπία, μετρίου όμως καστ... Δεν μου αρέσει ο Κόλιν(σόρρυ κορίτσια!). Ξεχωρίζει η Alicja Bachleda αλλά κι αυτή μόνο για την απέραντη ομορφιά της.

   O μετρ των παραμυθιών, Neil Jordan, μας μεταφέρει αυτή τη φορά στον κόσμο των σειρήνων που μαγεύουν τα παλλικάρια με το υπέροχο τραγούδι τους. Ένας παραμυθένιος έρωτας με φόντο την άγρια επαρχία της Ιρλανδίας με την πρωταγωνίστρια να μας διχάζει στο αν πρόκειται, για την βατραχίνα που με το φιλί του πρίγκιπα θα γίνει πριγκίπισσα ή είναι μια σούπερ ηρωίδα βγαλμένη από καρτούν που εμφανίζεται όταν την έχουν ανάγκη. Σε έναν κόσμο που από την αρχή του χρόνου έχει επικρατήσει ο κακός σπόρος του Κάιν, εμφανίζονται κατά καιρούς αιθέρια πλάσματα από την αγέννητη γενιά του Άβελ, που ήταν γραφτό τους να χάνονται πολύ νωρίς. Φαντάσματα της ιστορίας που δεν πατάνε στη γη αλλά γλιστράνε χωρίς τριβή πάνω σε ένα λεπτό στρώμα αέρα, πριν σβήσουν βιαστικά και τελείως αθόρυβα, σαν ουράνιο τόξο καλοκαιρινής μπόρας. Όπως και να έχει η Ondine ήρθε στην οικογένεια του Syracuse(Colin Farrell) για να μείνει.

  Νομίζοντας ότι το πιο όμορφο πράγμα που μπορούμε να βιώσουμε είναι το μυστήριο, ο πρωταγωνιστής αφήνεται αιχμάλωτος στα δίχτυα μιας θεωρητικής "γοργόνας", θύμα του αναλφαβητισμού του και των παθών του, όντας αλκοολικός. Η κάθαρση του κοινού και του ήρωα, από την τραγωδία επέρχεται με την αποκάλυψη της αληθινής ιστορίας της ηρωίδας. Μια λαθρομετανάστρια, πόρνη, με προαγωγό τον κακό της υπόθεσης, έναν έμπορο ναρκωτικών. Φεύγει η μαγεία και το μυστήριο; Όχι. Μένει το πιο όμορφο πράγμα που έχει η ανθρωπότητα. Η αγάπη και η οικογένεια. H ερώτηση, λοιπόν, του τίτλου, θα έπρεπε να είναι: Πιστεύεις στην αγάπη;

  Υπήρξε ένα κορίτσι που δεν πιάστηκε στα δίχτυα κανενός ψαρά... Θα την βρεις στο λινκ της αλήθειας. Ένα κορίτσι, σαν την Ondine, που έζησε την άσχημη πλευρά του παραμυθιού. Μια ρωσσίδα στην Κατερίνη, 17 ετών, με "αρραβωνιαστικό" στις φυλακές. Η κοπέλα πριν από περίπου ένα μήνα είχε προσπαθήσει να περάσει ναρκωτικά στα κρατητήρια του Αστυνομικού Τμήματος Κατερίνης, προκειμένου να τα παραδώσει στον αρραβωνιαστικό της που είχε έρθει με μεταγωγή για να παραστεί σε δίκη. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι αστυνομικοί ψάχνουν τα άτομα με τα οποία ήρθε σε επαφή η νεαρή κοπέλα το τελευταίο διάστημα, για να διαπιστωθεί εάν τυχόν εγκαταλείφθηκε στο συγκεκριμένο σημείο από αγνώστους που θέλησαν να την «ξεφορτωθούν» ύστερα από ομαδική χρήση ναρκωτικών. Το γεγονός, άλλωστε, ότι ο θάνατός της επήλθε από πνιγμό δείχνει πως η νεαρή κοπέλα ήταν ζωντανή όταν έπεσε στο κανάλι. Κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα! Κάπως έτσι βγαίνουν τα παραμύθια...

  

Και κάτι από τον δικό μας ποιητή της θάλασσας Νίκο Καββαδία... Το Fata Morgana από τη συλλογή Πούσι του 1947.

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό

στάλα τη στάλα συναγμένο απ' το κορμί σου

σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό,

που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν.

Στρείδι ωκεάνιο αρραβωνίζεται το φως.

Γεύση από φλούδι του ροδιού, στυφό κυδώνι

κι ο άρρητος τόνος, πιο πικρός και πιο στυφός,

που εναποθέτανε στα βάζα οι Καρχηδόνιοι.

Πανί δερμάτινο, αλειμμένο με κερί,

οσμή από κέδρο, από λιβάνι, από βερνίκι,

όπως μυρίζει αμπάρι σε παλιό σκαρί

χτισμένο τότε στον Ευφράτη στη Φοινίκη.

Χόρτο ξανθό τρίποδο σκέπει μαντικό.

Κι ένα ποτάμι με ζεστή, λιωμένη πίσσα,

άγριο, ακαταμάχητο, απειλητικό,

ποτίζει τους αμαρτωλούς που σ' αγαπήσαν.

Rosso romano, πορφυρό της Δαμασκός,

δόξα του κρύσταλλου, κρασί απ' τη Σαντορίνη.

Ο ασκός να ρέει, κι ο Απόλλωνας βοσκός

να κολυμπάει τα βέλη του με διοσκουρίνη.

Σκουριά πυρόχρωμη στις μίνες του Σινά.

Οι κάβες της Γερακινής και το Στρατόνι.

Το επίχρισμα. Η άγια σκουριά που μας γερνά,

μας τρέφει, τρέφεται από μας και μας σκοτώνει.

Καντήλι, δισκοπότηρο χρυσό, αρτοφόρι.

'Αγια λαβίδα κι ιερή από λαμινάρια.

Μπροστά στη Πύλη, δυο δαιμόνοι σπαθοφόροι

και τρεις Αγγέλοι με σπασμένα τα κοντάρια. 

Πούθ' έρχεσαι; Απ' τη Βαβυλώνα.

Πού πας; Στο μάτι του κυκλώνα.

Ποιαν αγαπάς; Κάποια τσιγγάνα.

Πώς τη λένε; Φάτα Μοργκάνα.

Πάντα οι κυκλώνες έχουν γυναικείο

όνομα. Εύα από τη Κίο.

Η μάγισσα έχει τρεις κόρες στ' Αμανάτι

κι η τέταρτη είν' εν' αγόρι μ' ένα μάτι.

Ψάρια που πετάν μέσα στην άπνοια,

όστρακα, λυσίκομες κοπέλες,

φίδια της στεριάς και δέντρα σάπια,

άρμπουρα και τιμόνια και προπέλες.

Να 'χαμε το λύχνο του Αλαδίνου

ή το γέρο νάνο απ' τη Καντόνα.

Στείλαμε το σήμα του κινδύνου

πάνω σε άσπρη πέτρα με σφεντόνα.

Δαίμονας γεννά τη νηνεμία.

Ξόρκισε, Allodetta, τ' όνομά του.

Λούφαξεν ο δέκτης τ' ασυρμάτου,

και φυλλομετρά το καζαμία.

Ο άνεμος κλαίει. Σκυλί στα λυσσιακά του.

Γεια χαρά, στεριά κι αντίο, μαστέλο.

Γλίστρησε η ψυχή μας από κάτου,

έχει και στη κόλαση μπορντέλο.